Vragen en antwoorden over EHEC bacterie

01-06-2011

Wat is EHEC?

De colibacterie (Escherichia coli) is een normale bewoner van het maagdarmkanaal. De bacterie vormt een barrière voor andere bacteriën, die wel ziekte kunnen veroorzaken.
De EHEC-bacterie (de enterohaemorhagische Escherichia coli O104) is een variant van de colibacterie. Specifieke colibacteriën zoals EHEC / STEC kunnen wèl ziekte veroorzaken.
EHEC kan een besmettelijke dikkedarmontsteking veroorzaken met bloederige diarree. Als complicatie kan nierbeschadiging (HUS) optreden. De aandoening komt in Nederland zelden voor.

Hoe kun je besmet raken met EHEC?

Directe of indirecte overdracht van bacteriën is mogelijk van dier naar mens.
Indirecte besmetting gebeurt via besmette mest, water of levensmiddelen.
Besmette mensen kunnen anderen weer besmetten.

Hoe kun je besmetting voorkomen?

Er is geen reden om bepaalde groenten te mijden in Nederland.
Goede persoonlijke hygiëne en hygiëne bij bereiding van voedsel is altijd belangrijk. Hierbij gelden de standaard hygiëneregels:

- Rauwe groente, zoals komkommers, grondig wassen onder stromend water of schillen.
- Geen rauw vlees of rauwe melk eten of drinken.
- Vlees goed gaar bakken.
- Je handen wassen voor je gaat koken.
- Kruisbesmetting voorkomen.

Mensen met bloed in diarree moeten zich direct melden bij hun huisarts voor behandeling en testen.
Alle artsen zijn verplicht om ziektegevallen te melden bij de GGD.

Waar komt de besmetting in Duitsland vandaan?

Alle ziektegevallen zijn te herleiden naar Noord-Duitsland.
De bron van de EHEC-bacterie is niet bekend. De Duitse autoriteiten doen naarstig onderzoek naar de infectiebron.
De besmettingsbron is lastig te vinden.
Er zijn vragenlijst aan patiënten voorgelegd en aan een controlegroep. Resultaat van het onderzoek: patiënten aten significant meer sla, tomaten, komkommer.
De herkomst van deze producten is lastig traceerbaar.
Robert Koch Instituut: bron uitbraak is nog actief.
Zo’n uitbraak als deze is wereldwijd uniek.
De incubatietijd is 2-10 dagen.

Hoe gevaarlijk is het om komkommer te eten?

Alle producten in de Nederlandse schappen en van Nederlandse handel zijn schoon en veilig
Een groot aantal partijen uit Nederland is preventief onderzocht. Op geen enkele groente is EHEC aangetroffen.

Hoe voorkomen Nederlandse telers en handelaren bacteriebesmetting op hun producten?

Handelaren, importeurs, exporteurs, sorteer- en pakstations, veilingen, afzetorganisaties en telersverenigingen passen de hygiënecode toe die is gebaseerd op HACCP. Er bestaat een aparte hygiënecode voor de AGF-detailhandel.

Telers passen het certificeringsysteem GlobalGAP toe.
Er zijn preventief 86 monsters genomen bij voornamelijk handelshuizen verspreid over de sector, volgens een bepaald bemonsterschema. De monsters zijn genomen door geaccrediteerde monsternemers. Het protocol van de bemonstering is afgestemd met de nVWA.
De monsters zijn naar het lab van de nVWA gegaan. We verwachten de uitslagen 31 mei 2011.

Hoeveel komkommertelers zijn er in Nederland?

279 bedrijven, 620 hectare

Wat betekent dit voor de export vanuit Nederland naar Duitsland?

Nederland produceert jaarlijks 1.650 miljoen komkommers. Duitsland is voor Nederlandse groenten het belangrijkste exportland. Jaarlijks exporteert Nederland 780 miljoen komkommers naar Duitsland.
Mei is gewoonlijk de maand waarin de meeste komkommers worden geëxporteerd. In 2010 gingen in mei 90 miljoen Nederlandse komkommers naar Duitsland.
De export naar Duitsland is nu vrijwel stilgevallen, met name van komkommers. Telers moeten hun product storten.

Hoeveel schade levert het Nederlandse telers en handelaren op?

Een eerste ruwe schatting is een schadepost van 30 miljoen euro per week voor de teelt.
Ook voor de handel is de schade significant, maar in dit stadium is de omvang nog lastig te kwantificeren.
Schaderegistratie door telers en handelaren is van groot belang.